الشيخ فاضل اللنكراني
509
جامع المسائل (فارسى)
جواب : در قتل عمد ، حكم اولى قصاص است و اولياء دم يا مىتوانند قصاص كنند يا با اولياء دم به ديه مصالحه كنند و حق ندارند مجازات ديگرى را مطالبه كنند . حكم انواع قتل سؤال 1927 : لطفا قصاص يا ديهء اقسام قتل را بيان فرماييد ؟ جواب : در كشتن عمدى ، اگر قاتل بالغ و عاقل باشد ، ولىّ مقتول حق قصاص دارد . ولى مىتواند با قاتل بر گرفتن ديه توافق كند ، يا او را به طور كلى عفو كند . و در كشتن شبيه عمد ، ولىّ مقتول حق قصاص ندارد ، و فقط مىتواند از قاتل ديه بگيرد يا عفو كند . و در قتل خطايى قصاص نيست . و اگر قتل به اقرار قاتل ثابت شود ديه بر خود قاتل است . و اگر به دو شاهد عادل ثابت شود ، ديه بر عاقله و خويشاوندان قاتل است . و در هر صورت ، ولىّ مقتول مىتواند عفو كند . كفّارهء قتل سؤال 1928 : آيا علاوه بر قصاص يا پرداخت ديه ، وظيفهء ديگرى هم متوجه قاتل هست يا نه ؟ جواب : بلى ، در قتل خطا و شبيه عمد ، علاوه بر ديه ، خود قاتل بايد كفاره نيز بدهد . يعنى يك بنده آزاد كند و اگر نتواند ، شصت روز روزه بگيرد . و اگر اين را هم نتواند ، شصت فقير را طعام بدهد تا سير شوند و در قتل عمدى اگر ولىّ مقتول عفو كند يا ديه بگيرد قاتل بايد كفارهء جمع بدهد ، يعنى يك بنده آزاد كند و شصت روز روزه بگيرد و شصت فقير را هم سير كند و در اين زمانها كه بنده نيست ، دو عمل ديگر را انجام دهند . و در اين مسأله فرقى بين اينكه مقتول ، زن باشد يا مرد ، صغير باشد يا كبير ، وجود ندارد . سؤال 1929 : اگر چند نفر با هم يك نفر را كشتند ؛ آيا بايد هر كدام كفاره جدا بدهند ؟ جواب : بلى ، هر يك بايد كفاره جدا و كامل بدهد .